Telefon
WhatsApp

Adıyaman Tütünü Çelikhan Tütünü Tekel Tütünü

Türkiye, düz paket uygulamasını geciktirmemeli

        

Avustralya, tütün ürünlerinde düz paket uygulamasında ikinci yılı sonuçlanmış, İrlanda düz paketi yasalaştıran ilk Avrupa ülkesi olmuştur.

İngiltere yasayı parlamentodan geçirmek üzeredir, Norveç, Fransa ve Hindistan hazırlık çalışmaları sürdürmektedir.

Türkiye'nin halk sağlığını güvenliğini sağlamak için, en iyi uygulamayı gecikmeden yapması gerektiğine inanan Sağlık Enstitüsü Derneği’nin çağrısı ve ev sahipliğinde, konuyu değerlendirmek üzere Sigara ve Sağlık Ulusal Komitesi Yürütme Kurulu üyeleri ile Ülkemizin önde gelen tütün denetimi uzmanları ve hukukçularının katılımı ile Mart ayında Ankara’da "Düz Paket” konulu bir çalıştay düzenlenmiştir. Toplantının sonucunda uzman kurulu, kullanıcısının yarısını öldüren bir ürünün parlak ve renkli paketlerde satılmasının ivedilikle önüne geçilmesi için kamuoyuna açıklama ve karar erkine çağrı yapmaya karar vermiştir.

SİGARA PAKETİ TÜTÜN FİRMALARININ REKLAM YAPABİLDİĞİ SON ALANDIR
Bilimsel çalışmalar firma renkleri ve işaretleri taşıyan paketlerin reklam niteliği taşıdığına göstermektedir.

TÜRKİYE, HALKINA DÜZ PAKET UYGULAMASINA GEÇME SÖZÜ VERMİŞTİR
T.C. Devleti olarak taraf olduğumuz Tütün Kontrolü Çerçeve Sözleşmesi ile 4207 sayılı Tütün Ürünlerinin Zararlarının Önlenmesi ve Kontrolü Hakkında Kanun tütün ürünlerinin reklamlarına izin vermemektedir.

Cumhurbaşkanlığı Devlet Denetleme Kurulu’nun 30/01/2014 tarihli ve 2014/2 saylı Raporu’nda sigara tüketiminin özendirilmesinin önlenmesi açısından “düz paket” uygulamasına geçilmesinin faydalı olacağı değerlendirilmektedir.

Onuncu Kalkınma Planı’nda "Tütün kullanımı ile mücadele gibi sağlıklı hayata yönelik uygulama ve eylem planları uygulanmaya başlanmakla beraber, bu uygulamaların geliştirilmesi ve uygulamada etkinliğin artırılması gereklidir" ifadesi bulunmaktadır.

Ulusal Tütün Kontrol Programı Eylem Planı’nda ise 2015 yılında düz paketi yasalaştırma hedefi konmuş olup, Eylem Planı’nda bulunan hedef ve stratejilerin sorumlu kurum ve kuruluşlarca gerçekleştirilmesi 27/01/2015 tarihli ve 29249 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Başbakanlık Genelgesi’nde bilhassa vurgulanmıştır.

BİLİMSEL KANITLAR KANUNA DÖNÜŞMEDİĞİNDE HALKA YARARI OLMAZ
Çalıştay khamlecıları uzmanlar bilimin insanlık faydasına keşfettiği tekniklerin yalnız yasa koyucular tarafından halka sunulabileceği konusu ile ilgili birleşerek, sigarada düz paket programının ivedilikle kanuna dönüştürülmesini talep etmişlerdir.

-Sigara ve Sağlık Ulusal Komitesi Başkanı Doç. Dr. Özen Aşut, "Düz paket uygulaması ile tütün ürünlerinin çekiciliğinin ve cazibesinin azaltılması, mevcut sağlık uyarılarının ilgi çekiciliğinin ve etkinliğinin arttırılması, ürün ve ürün paketlerinin bağımlılık ve sağlık zararları ile ilgili yanlış yönlendirmelerinin önüne geçilmesi zorunludur" biçiminde görüşlerini açıkladı.

-Sağlık Enstitüsü Derneği üyesi ve Halk Sağlığı uzmanı Prof. Dr. Dilek Aslan, "Tütün ürününün paketlenmesi tütün endüstrisinin ürün tanıtımı için oldukça önemli bir araçtır. Bir diğer ifadeyle, endüstri açısından en önemli reklam aracı, endüstrinin hedef kitlesi ile olan iletişim yolu olarak kabul edilmelidir. Dolayısıyla, her bir tütün ürünü için "özgün" olan bu uygulama ile mücadele etmek gerekir" dedi.

-Sağlık Enstitüsü Derneği Başkanı Prof. Dr. Elif Dağlı, "Toksik bir madde olan sigaranın parlak renkli paketlerde satılmaması gereği dünya tıp otoriteleri tarafından 1980'li yıllarda ortaya konmuştur. Sigara endüstrisi en fazla korktuğu bu uygulamayı, yasa süreçlerine engel olarak, politikacıları sindirerek, 30 yıl boyunca soğutmuştur. Otuz yıldır yasalar yapılamadığı için çoğu genç cazip bulduğu paketleri almış, milyonlarca kişi ölmeye devam etmiştir. Bu yasa halkımızın hakkıdır ve isteğimizdir." şeklinde konuştu.

-Sigara ve Sağlık Ulusal Komitesi hukuk danışmanı Av. Turgut Kazan da “Sağlık hakkı asli insanlık hakkıdır. Böyle bir hak birçok ticari hakkın üzerindedir, böyle bir yasa ülkemiz ve uluslararası kanunlar ile uyumludur" dedi.

Düz paket uygulaması ne demektir?
Bu uygulama, Dünya Sağlık Örgütü Tütün Kontrolü Çerçeve Sözleşmesi’nin (WHO-FCTC) Madde 11 ve Madde 13 kapsamında taraf ülkeler için çok net olarak kaydedilmiştır. Sözleşmenin 11. Maddesinin 1a Fıkrasına göre, tütün ürünü ambalajı ve etiketi ile ürün özellikleri, sağlık etkisi, yanıltıcı ya da hatalı izlenim bırakma olasılığı bulunan tarzda tanıtımı yapılamaz. Bir tütün ürününün diğerine göre daha az zararlı olduğu konusu ile ilgili direkt olarak ya da dolaylı yoldan yanlış izlenim bırakan kavram, tanımlama, marka adı, şekilsel ya da diğer birçok işaret bu kapsamdadır. “Low tar/düşük katranlı”, “light/hafif”, “ultralight/çok hafif” ve “mild/yumUşak” sözcüklerinin yasağı da bu kapsam altındadır.

Düz paket uygulaması ile tütün paketleri üzerinden renk, logo, marka gibi endüstriyi çağrıştıracak birçok uyaranın (tütün endüstrisi reklamlarının) tamamıyla kaldırılması, tütün ürünlerinin sade paketlenmesi, paketlerin renklerinin standart olması, resim neden olarak yalnızca görselli sağlık uyarılarının bulunduğu paketlerin düzenlenmesi amaçlanmaktadır.

Paketleme tütün endüstrisi açısından ne anlama gelir?
Tütün ürününün paketlenmesi tütün endüstrisinin ürün tanıtımı için oldukça önemli bir araçtır. Bir diğer ifadeyle, endüstri açısından en önemli REKLAM aracı, endüstrinin hedef kitlesi ile olan

iletişim yolu olarak kabul edilmelidir. Dolayısıyla, her bir tütün ürünü için “özgün” olan bu uygulama ile mücadele etmek gerekir.

Öneriler nelerdir?
Bilimsel kanıtlar ve dünya örnekleri dikkate alınarak küresel düzeyde bir başarı için aşağıdaki temel tavsiyeler sunulmuştur.

a. Düz paket uygulaması yaklaşımının benimsenmesi ve uygulanması için gerekli altyapı çalışmalarının Dünya Sağlık Örgütü tarafından yapılması

b. Tütün Kontrolü Çerçeve Sözleşmesi’ne taraf olan tüm ülkelerin düz paket uygulamasına geçmesi

c. Türkiye özelinde de düz paket programının en kısa süre içinde hayata geçirilmesi

d. Avustralya gibi düz paket uygulamasında etkin olan ülke deneyimlerinin tüm dünyada duyurulması için işbirliği çalışmalarının yapılması, bu hususta çıkan engellerin de ortak çözümler üretilebilmesi için açıklıkla paylaşılması

e. Düz paket uygulaması hakkında tütün endüstrisinin geliştirdiği “yanlı ve yanlış” söylemlerin doğrularının kanıtlarıyla kamuoyuna açıklanması, endüstrinin açmış olduğu davaların izlenmesi, gerekli yerlerde gerekli müdahale ve girişimlerin yapılması